امروز : 24 آذر 1397

عوامل موثر در تشکیل خاک


جمعه 13 تير 1393 - 12:18


سنگ های اولیه یا سنگ مادر : کمیت و کیفیت خاک های حاصل از سنگ های مختلف اعم از سنگهای آذرین ، رسوبی و دگرگونی به کانی های تشکیل دهنده سنگ ، آب و هوا و عوامل دیگر بستگی دارد. خاک حاصل از تخریب کامل سیلیکاتهای دارای آلومینیوم و همچنین سنگهای فسفاتی از لحاظ صنعتی و کشاورزی ارزش زیادی دارد. در صورتیکه خاک هایی که از تخریب سنگ های دارای کانی های مقاوم (از قبیل کوارتز و غیره) در اثر تخریب شیمیایی پدید آمده اند و غالبا شنی و ماسه ای می باشند فاقد ارزش کشاورزی می باشند.


عوامل موثر در تشکیل خاک

  • سنگ های اولیه یا سنگ مادر :
    کمیت و کیفیت خاک های حاصل از سنگ های مختلف اعم از سنگهای آذرین ، رسوبی و دگرگونی به کانی های تشکیل دهنده سنگ ، آب و هوا و عوامل دیگر بستگی دارد. خاک حاصل از تخریب کامل سیلیکاتهای دارای آلومینیوم و همچنین سنگهای فسفاتی از لحاظ صنعتی و کشاورزی ارزش زیادی دارد. در صورتیکه خاک هایی که از تخریب سنگ های دارای کانی های مقاوم (از قبیل کوارتز و غیره) در اثر تخریب شیمیایی پدید آمده اند و غالبا شنی و ماسه ای می باشند فاقد ارزش کشاورزی می باشند.
    ارگانیسم :
    تمایز انواع خاک ها از نقطه نظر کشاورزی به نوع و مقدار مواد آلی (ازت و کربن) موجود در آن بستگی دارد. نیتروژن موجود در اتمسفر بطور مستقیم قابل استفاده برای گیاهان نمی باشد. بلکه ترکیبات نیتروژن دار لازم برای رشد گیاهان باید به شکل قابل حل در خاک وجود داشته باشد که این عمل در خاک ها بوسیله برخی از گیاهان وباکتری ها انجام می شود. خاک ها معمولا دارای یک نوع مواد آلی کربن دار تیره رنگی هستند که هوموس نامیده می شوند و از بقایای گیاهان بوجود می آید.
    زمان :
    هر قدر مدت عمل تخریب کانی ها و سنگ ها بیشتر باشد عمل تخریب فیزیکی و شیمیایی کاملتر انجام می گیرد. زمان تخریب کامل بسته به نوع سنگ ، ساخت و بافت سنگ ها و نیز ترکیب و خاصیت تورق کانی ها متفاوت می باشد ولی بطور کلی سنگهای رسوبی خیلی زودتر تجزیه شده و به خاک تبدیل می شوند، در صورتیکه سنگهای آذرین مدت زمان بیشتری لازم دارند تا تجزیه کامل در آنها صورت گرفته و به خاک تبدیل گردند.
    آب و هوا :
    وفور آب های نفوذی و عوامل آب و هوا از قبیل حرارت ، رطوبت و غیره در کیفیت خاک ها اثر بسزایی دارند. جریانآبهای جاری بخصوص در زمین های شیب دار موجب شستشوی خاک ها می شوند و با تکرار این عمل مقدار مواد معدنی و آلی بتدریج تقلیل می یابد. اثر تخریبی اتمسفر همانطور که قبلا بیان گردید روی برخی از کانی ها موثر و عمیق می باشد و هر قدر رطوبت همراه با حرارت زیادتر باشد شدت تخریب نیز بیشتر می گردد. 
  • توپوگرافی محل تشکیل خاک :
    اگر محلی که خاک ها تشکیل می شوند دارای شیب تند باشد در نتیجه مواد تخریب شده ممکن است بوسیله آبهای جاری و یا عامل دیگری خیلی زود بسادگی از محل خود بجای دیگری حمل گردند و یا شستشو بوسیله آبهای جاری و یا عامل دیگری خیلی زود بسادگی از محل خود بجای دیگری حمل گردند و یا شستشو بوسیله آبهای جاری باعث تقلیل مواد معدنی و آلی خاک ها شود در نتیجه این منطقه خاک های خوب تشکیل نخواهند شد. ولی برعکس در محل های صاف و مسطح که مواد تخریب شده بسادگی نمی توانند به جای دیگری حمل شوند فرصت کافی وجود داشته و فعل و انفعالات بصورت کامل انجام می پذیرد.


عوامل موثر در تشکیل خاک
عوامل موثر در تشکیل خاک
عوامل موثر در تشکیل خاک
خاک     ارگانیسم     توپوگرافی تشکیل خاک     خاک و عوامل آن                            


chapta




آخرین اخبار